Κεφάλαιο ΔΕΥΤΕΡΟ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΘΕΟΣ

ΧΡΟΝΟΣ

Αρχή, Τέλος και Χρόνος

– Ο Παιδοφάγος Θεός Χρόνος

Θεϊσμός είναι η πίστη σε ένα δημιουργό Θεό, ή Θεά, ή περισσότερους,  που συμμετέχει ενεργά στη συντήρηση του Σύμπαντος,  και αθεϊσμός το αντίθετο. Ντεϊσμός είναι η άποψη ότι ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο, αλλά δεν αλληλεπιδρά μαζί του.  Πανθεϊσμός, η άποψη ότι ο κόσμος ταυτίζεται με τον Θεό,  και Πανενθεϊσμός η παραλλαγή ότι ο κόσμος εμπεριέχεται στον Θεό.

Μονοθεϊσμός, μονιστικός (Ιουδαϊσμός, Ισλάμ),  δυιστικός (Ζωροαστρισμός) και πλουραλιστικός (Χριστιανισμός).  Πολυθεϊσμός, μονολατρίες, ενοθεϊσμοί. Ακόμη και Δυσθεϊσμός υπάρχει, όταν ο θεός είναι κακός και όχι πανάγαθος.

Τα παιγνίδια με τα ρήματα και τα ουσιαστικά είναι ατέλειωτα,  και οι παραλλαγές δεν είναι μόνο μουσικοί όροι. Απόδειξη ότι ο ανθρώπινος Νους είναι πολυσήμαντος.

Ο Αγνωστικισμός ισχυρίζεται ότι ο κόσμος είναι άγνωστος, η ανθρώπινη λογική περιορισμένη και ανίκανη να γνωρίσει κάτι πιο πέρα από τα αισθήματα. Η Αισθησιαρχία ή αισθησιοκρατία δηλώνει ότι οι αισθήσεις είναι η μοναδική πηγή της γνώσης. Ο Υλισμός είναι η παραδοχή της αντικειμενικής ύπαρξης των νόμων της φύσης και της σχεδόν ακριβούς αντανάκλασής τους στον ανθρώπινο νου· το πνεύμα και οι ιδέες εξαρτώνται από την ύλη και δεν υπάρχουν έξω απ’ αυτήν.

Από καταβολής χρόνου ο άνθρωπος τεμαχίζει την Ολότητα. Η πιο σπαραξικάρδια αμφιβολία για τον έλλογο άνθρωπο πηγάζει από την ενασχόλησή του με τη μεταφυσική, η οποία εγκλωβίζεται πάντα στις έννοιες της αρχής και του τέλους, και απάντηση δεν υπάρχει.

Από πού ερχόμαστε, πού πάμε; Είναι το ιερότερο ενιαίο ερώτημα, και ικανοποίηση δεν υπάρχει αν δεν απαντηθούν και τα δυο σκέλη του. Είναι μια πνευματική ενασχόληση που βασανίζει μετά από κάμποσες δεκαετίες ζωής, όταν ο καθένας αντιλαμβάνεται ότι πλησιάζει η ώρα του τάφου.  Και τότες έρχεται στο προσκήνιο και η ηθική αυτοκριτική.  Έπραξα καλά, τι θα έπρεπε να έχω αποφύγει, πώς να διορθώσω τώρα πια τα λάθη μου;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι από τον φόβο έφτασαν οι άνθρωποι να λατρεύουν τις ουράνιες οντότητες, έπειτα τα ζώα και τέλος τους προγόνους.  Ο Φόβος που ενέπνεε το άγνωστο ήταν και είναι ο δημιουργός των θρησκειών.

Η υποκρισία έφτασε να δημιουργήσει και τη Θεολογία, που θεωρείται η «επιστημονική»  μελέτη της θρησκευτικής πίστης, πρακτικής και εμπειρίας· δεν έφτανε η ονομασία θρησκειολογία, που έχει κάποιο λογικό και αληθινό βάθρο. Και η υποκρισία απογειώνεται,  όταν διατυπώνεται η άποψη ότι η Θεολογία προσεγγίζει με «λογικό και συστηματικό» τρόπο και «μελετά» τα του Θεού και της σχέσης του με τον κόσμο, και αναγορεύεται σε «επιστήμη», η οποία πραγματεύεται την ύπαρξη, τη φύση και τις ιδιότητες του Θεού, τις αρχές και την εξουσία του, τα δόγματα που ορίζουν την ορθότητα της πίστης και τα λατρευτικά καθήκοντα προς τον Θεό.

Οι κλάδοι της θεολογικής «επιστήμης» είναι πιο πολλοί από της φιλοσοφίας. Ω, τι πονηρά τεχνάσματα, γεννήματα της σκοτεινής ανθρώπινης φύσης, όπου σε ένα νέο θρησκευτικό κυκεώνα αναμιγνύονται τα ανάρμοστα, τα ασυμβίβαστα και ετερογενή. Η λογική με την πίστη, η επιστήμη με τη μεταφυσική,  το γνωστό με το άγνωστο, το νερό με το λάδι.

Προσπαθήσαμε να κατανοήσομε τις έννοιες αρχής και τέλους, κι αντιληφθήκαμε ότι είναι απροσπέλαστες. Όποτε τις πλησιάζομε και νομίζομε ότι τις φτάνομε, και φαίνονται να ακινητούν έτοιμες να παραδοθούν στη διανοητική σύλληψη, τινάζονται ξανά στο επέκεινα του δέοντος. Δεν φταίνε αυτές οι άμοιρες,  ο νους μας είναι ο φταίκτης, που δίνει πάντα ώθηση να πάνε παραπέρα. Πρέπει να παραδεχτούμε με καθαρές τις φρένες ότι το πρόβλημα είναι εγγενές της ανθρώπινης φύσης, ότι θα είναι πάντα ασύλληπτες. Η αλλαγή και η κίνηση, η αιτία γέννησης του Χρόνου μέσα στον νου μας, του παιδοφάγου Κρόνου.  Τι σημασία έχει η οποιαδήποτε μεγάλη έκρηξη, το πότε άρχισεν ο χρόνος; Ο πρόγονος ήταν σαφής. Η ουσία της αρετής είναι η μεσότητα. Η αρχή και το τέλος είναι τα χωροχρονικά άκρα,  η μεσότητα είναι το «εδώ και τώρα», δηλαδή αρετή είναι  «τα παρόντα».

Υπάρχει δημιουργός; Καλώς να υπάρχει,  κι ας μη νοιάζεται για μας, όμως υπάρχομε και εμείς και πρέπει να ενδιαφερθούμε λογικά για τους εαυτούς μας.

Ποιος δημιουργός απαρνιέται τον γιο ή την κόρη;  Ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις που μια μάνα, λόγω κοινωνικής απόρριψης παλιότερα ή λόγω ψυχοπάθειας σήμερα, θα εγκαταλείψει το σπλάχνο της στα σκαλιά ξένου σπιτιού με την καρδιά κομματιασμένη εσαεί· ή στα απόβλητα μιας σκοτεινής γωνιάς,  με την καρδιά και το συναίσθημα νεκρά και το μυαλό της ισοπεδωμένο από τη φρενιτίαση. Η αγάπη και η φροντίδα προς τους απογόνους ήταν και είναι η μέγιστη εντολή, μετά το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, που και αυτό μπορεί να παραμεριστεί για τη σωτηρία τους.

Όλα είναι κατανοητά για την εξέλιξη των θρησκειών, όπως γλαφυρά τα περιγράφει ο Γουίλ Ντυράν, αυτή υπήρξε η ανθρώπινη φύση. Σήμερα, δεν υπάρχει ικανή δικαιολογία να παραμένομε ανόητα θεοκόλλητοι και να επιτρέπομε τον συνεχισμό της ασπονδίας και της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας, και στο όνομα της μεταφυσικής να συνεχίζομε να μαχαιρωνόμαστε.

Σήμερα,  η Επιστήμη έχει λύσει όλα τα ζωτικά προβλήματα του ανθρώπου,  κι αν εργαζόταν σε παγκόσμιο ενωτικό κλίμα, θα μπορούσε να κάμει τη γη Παράδεισο. Μόνον αληθινό εμπόδιο για την παγκόσμια ένωσή μας παραμένει η μισαλλοδοξία, που πηγάζει από τον μιαρό συνδυασμό θρησκειών και πατρίδων· οι οποίες αναγκάζουν την επιστήμη να αποστρέφει την κεφαλή και τις ικανότητές της από την κοινωνική και ηθική τελειοποίησή μας, και να ασχολείται με πολεμικές μηχανές και με τηλεσκόπια στραμμένα στο αχανές διάστημα. Ενώ θα έπρεπε να στραφούμε όλοι εντός.

Σε πλήρη αντίθεση με τα παραπάνω,  ο Χριστός στην παραβολή της Μνας, κατά τον ευαγγελιστή Λουκά (μπορεί να είναι δικά του τα λόγια κι όχι του Διδασκάλου),  βάζει τον αφέντη να ψέγει τον δούλο που δεν αύξησε το ποσό που του εμπιστεύτηκε και τον αποκαλεί δούλο κακό.

Η εβραϊκή φιλαργυρία στο αποκορύφωμά της, και όμως είναι τμήμα των Ιερών Γραφών με τις οποίες διαπαιδαγωγήθηκαν επί αιώνες οι συνάνθρωποι, που αποδέχτηκαν την υποδούλωση στον αιμοσταγή Γιαχβέ. Αν τους ρωτήσεις τι θα πεί αλληλούια δεν γνωρίζουν ότι είναι η εβραϊκή έκφραση απονομής δόξας στον Ιεχωβά, και κάνουν το σύμβολο του σταυρού στο όνομα του υπέροχου Χριστού, που μιλούσε για φιλαλληλία.  Και την επόμενη στιγμή ορμούν αφιονισμένοι στη μάχη, από τον φόβο της Κόλασης αν αρνηθούν και την υπόσχεση του Παραδείσου αν υπακούσουν, για να καρφώσουν τη μάχαιρα στην καρδιά του συνανθρώπου.

Για να πει με το στόμα του Χριστού ο απειληθείς με αφορισμό μέγας Καζαντζάκης: «Πέτρο,  βάλε το μαχαίρι στο θηκάρι, αν απαντούμε στις μαχαιριές με μαχαιριές πότε θα λήψουνε τα μαχαιρώματα από τον κόσμο μας;…»

Μόνον αυτή είναι η έννοια της ηθικής προτροπής,  η πίστη στον κοινό νου. Χρειάζεται πολλή σοφία για να κατανοηθεί η παγκόσμια ισχύς του Νόμου της Δράσης-Αντίδρασης;  Είναι απλό.

Ο Κικέρων είπε για τον Σωκράτη πως είχε κάμει τη Φιλοσοφία να ξανακατέβει από τον ουρανό στη γη. Η αλήθεια είναι πολύ μεγαλύτερη. Στην πραγματικότητα ο Σωκράτης ξανάφερε από τον ουρανό στη γη όχι μόνο τη φιλοσοφία και ιδίως τη μεταφυσική, αλλά επίσης και κυρίως αυτήν την ίδια τη θρησκεία. Τα σχόλιά του επάνω στο ‘γνώθι σαυτόν’  είναι ισοδύναμα μ’ αυτήν την τολμηρή παραίνεση: ‘Μάθε τι αξίζεις, άνθρωπε, και γίνε θεός του εαυτού σου’».

Ο Χριστός (ο κεχρισμένος κατά την ελληνική) μίλησε για Φιλότητα, την οποίαν είχαν υμνήσει κατά κόρον οι αρχαίοι Έλληνες· μίλησε για φιλανθρωπία και καταδίκασε κάθε χρήση βίας. Κι όμως, αυτοί αποδέχονται «φιλόχριστο» στρατό,  και τον επιτάφιό Του τον «στολίζουν» σήμερα με πυροβόλα όπλα. Μίλησε για ανεξικακία, μακροθυμία και συγχώρεση,  κι όμως αυτοί εξακολουθούν επιδεικτικά να καίνε τον Ιούδα στη Λαμπρή.

Υποστηρίζεται ότι η περιπαθής λατρεία της λογικής οδηγεί και καταλήγει σ’ ένα διαλυτικό σκεπτικισμό και άκρατη αμφιβολία για όλα. Και ότι η κοινωνία και η θρησκεία δεν γίνεται παρά να εξαφανιστούν μαζί, όπως το σώμα και η ψυχή σ’ έναν αρμονικό θάνατο. Τι λέτε, θα ήταν προτιμότερο να πισωγυρίσομε στον εφιαλτικό σκοταδισμό του Μεσαίωνα, στην εποχή του Καλάς, ή μιας ώρας ελεύθερη ζωή είναι πάντα καλύτερη από σαράντα χρόνια σκλαβιάς και φυλακής;

Ο Γερμανός Ιμμάνουελ Κάντ (Immanuel Kant, 1724-1804), το 1793, στο βιβλίο του Η θρησκεία εντός των ορίων μόνου του λογικού, έγραφε: «Η καλύτερη θρησκεία είναι όχι εκείνη που υπερβάλλει στην τήρηση των τύπων λατρείας, αλλά εκείνη που επηρεάζει περισσότερο τους ανθρώπους προς ένα ηθικόν βίο. Μια θρησκεία του λογικού βασίζεται όχι σε θεία αποκάλυψη, αλλά στη συναίσθηση του καθήκοντος. Όταν μια Εκκλησία γίνεται όργανο επιβολής μιας λατρείας, όταν διεκδικεί το μονοπώλιο στην ερμηνεία των Γραφών και στον ορισμό των ηθικών κανόνων, όταν οργανώνει κλήρο που ισχυρίζεται ότι μόνον αυτός προσεγγίζει τον Θεό και λαμβάνει τη θεία χάρη, όταν γίνεται όπλο της κυβέρνησης και πράκτορας πνευματικής δουλείας, όταν επιζητεί να υποτάξει το κράτος και να χρησιμοποιεί τους νόμους του για ιδιοτελείς φιλοδοξίες, τότε το ελεύθερον πνεύμα θα εξεγερθεί εναντίον της και θ’ αναζητήσει εκτός αυτής την καθαρή θρησκεία του λογικού, που είναι ο σκοπός του ηθικού βίου».

Κοινές πλάνες, ανησυχίες και φοβίες χαρακτηρίζουν τα βήματα όλων μας πάνω στον πλανήτη· κοινή είναι η αντιληπτική ικανότητα των πολλών, κοινές είναι αναγκαστικά και οι αποπλανήσεις. Κοινή και απαράλλακτη ακόμη στους αιώνες η πορεία της αγέλης. Ομιλούμε για τη μοίρα της κοινής λογικής, για τον μέσο όρο σκέψης και πράξης, οι οποίες,  δεσμευμένες στην ανάγκη της συνήθειας, θα κινδυνεύουν να βρίσκουν μπροστά τους όσα άφησαν νεκρά πίσω τους, πέφτοντας πάντα στα ίδια προσκόμματα.

Ο Θεός, ως έννοια, είναι αφ’ ενός λογικό ανθρώπινο δημιούργημα, και αφ’ ετέρου πρέπει να Τον δεχτούμε ως αιτία της λογικής μας, ως δημιουργό μας. Ο Θεός υπάρχει εξ αιτίας μας, κι εμείς εξ αιτίας Του, σε μια πρωτότυπη σχέση αμοιβαιότητας,  το αντιπεπονθός των αρχαίων. Εμείς είμαστε το αυγό, κι Αυτός ο αόρατος Όρνις, ή το ανάστροφον (όρνις, εκτός από κότα,  σημαίνει και οιωνός και θεόπεμπτο σημείο).

Ο Θεός θα παραμένει αιωνίως η ιερότερη αγωνία του νοήμονος ανθρώπου, η οποία ξεκινά μόνον από την αγωνία του θανάτου· η παλιά αυτή αγωνία αποκαλείται ψυχορραγία, η οποία και Τον ενσωμάτωσε αναγκαστικά στην ανθρωπογενή θρησκεία.

Η αγωνία αυτή είναι μια προσωπική και ενδότερη υπόθεση του καθενός, είναι το αναφαίρετο και ιερό δικαίωμα της ειλικρινούς απορίας για το επέκεινα, που οδηγεί στην ενδοσκόπηση. Την αγωνία αυτήν δεν μπορούμε να την μοιραστούμε με κανένα, το φορτίο της ανήκει εξ ολοκλήρου σ’ αυτόν που την νιώθει, διότι δεν μπορεί να εκφραστεί με ακριβή λόγια, τέτοια λόγια δεν υπάρχουν.

Αυτή η ιερή αγωνία είναι η έκφραση της μέγιστης νοητικής αδυναμίας του ανθρώπου, είτε αυτός είναι γενναίος στη σκέψη είτε όχι, να προσεγγίσει και να κατανοήσει επαρκώς τα όσα τυχόν συμβαίνουν κατά ή μετά τον θάνατο, δηλαδή το ονομαζόμενο μεταφυσικό. Αποκαλούμε την αδυναμία αυτήν μέγιστη, διότι θεωρούμε ιστορικά αποδεδειγμένο ότι ο λογικός τρόπος προσέγγισης του μεταφυσικού είναι αδύνατος.

Παλεύομε να διατυπώσομε την ιδέα ότι η κατατριβή με τη μεταφυσική δεν είναι ίδιον των σοφών, διότι η μεταφυσική δεν έχει σοφούς, κι άλλωστε κατατριβή σημαίνει χάσιμο χρόνου.

Η έννοια του Θεού είναι απροσδιόριστη, όλοι συμφωνούν σ’ αυτό αν δεν είναι φανατικοί, κι άρα είναι δικαίωμα του καθενός να τον φαντάζεται όπως θέλει, είτε με τη λογική είτε με την πίστη είτε και με τις δυο. Ούτως ή άλλως και οι δυο είναι άγονες και στείρες, και μόνο μετά θάνατον,  όταν ο σκώληξ μετατραπεί σε πεταλούδα, ίσως να μάθομε.

Άρα, είναι απλούστατο και ουσιώδες, αυτή η εγγενής αδυναμία μας είναι εξ ίσου ιερή με την αιτία που την δημιουργεί,  δηλαδή τον Θεό. Όποιος, λοιπόν, εκμεταλλεύεται τέτοια αδυναμία για να ασκεί εξουσία, σφετερίζεται τον ίδιο τον Θεό και τελεί, κατά τη δική μας γνώμη, το χείριστο έγκλημα επί της γης, χειρότερο ακόμη και από τον φόνο.

Οι επιγενείς του ανιμισμού μεγάλες θρησκείες είναι σήμερα οργανισμοί και εταιρείες, με δικηγόρους, λογιστές, μετοχές και τραπεζικούς λογαριασμούς· και, βεβαίως, με σύγχρονη τεχνολογία και ηλεκτρονικούς υπολογιστές, όπως όλοι μας. Το ηθικό δόγμα των Διδασκάλων κατάντησε επουσιώδης λεπτομέρεια (τα έγραψε τόσον ωραία ο αξιομνημόνευτος καθηγητής Λιαντίνης). Η σημερινή πραγματικότητα είναι ορατή, και η ιστορία αμείλικτη και αδιαμφισβήτητη. Σε τίποτα δεν διαφέρει η Εκκλησία της Ελλάδας από μιαν εύρωστη ανώνυμη εταιρεία.

Και φτάσαμε στην αποκλειστικότητα διάθεσης της «μεταφυσικής αλήθειας», με κάθε θρησκεία να διεκδικεί τα πρωτεία χωριστά, και τελικά στο αλάθητο του Πάπα. Στη θεοκρατία του κράτους του Βατικανού,  των χιλίων κατοίκων και των εκατό στρεμμάτων επικράτειας,  με την Αγία Έδρα να διοικεί την Καθολική Εκκλησία, όπου απαγορεύεται το διαζύγιο, αλλά επιτρέπονται πολλά άλλα.

Συχνά, στην καθημερινή ζωή μας, η αλήθεια και το δίκαιο τραυματίζονται από παραβατικές συμπεριφορές,  και οι άνθρωποι καταφεύγουν στους δικαστές και στην ισχύ των νόμων· και συχνά απονέμεται δικαιοσύνη, αλλά όχι πάντα.

Όταν στον στέρεο φυσικό κόσμο μας η έννοια της αλήθειας αμφισβητείται τόσον συχνά, τι θα έπρεπε να σκεφτούμε για την ισχύ των πολλών και διαφορετικών μεταφυσικών αντιλήψεων, όπου η λογική και ο εμπειρισμός θεωρούνται εχθροί και βασιλεύει ο πνευματικός δεσποτισμός και η τυφλή πίστη;

Είναι απίστευτη η ισχύς του έντεχνου Λόγου, η πονηριά του ανθρώπου, η ευπιστία του κοπαδιού που γίνεται ευήθεια. Δεν είναι προφανές, δεν είναι πασίδηλο, κατάδηλο, έκδηλο, δεν είναι φανερό; Όλοι οι προφήτες εκμεταλλεύτηκαν την ίδια προαιώνια ανησυχία του ανθρώπου, που πηγάζει από την ίδια πάντα απλησίαστη Οντότητα, για να τον κάμουν δούλο. Την οποία όλοι έντυσαν έντεχνα, με τις δικές τους εθνικές, εποχικές και ιδιαίτερες χωροχρονικές φοβικές αντιλήψεις, δεν γινόταν κι αλλιώς,  και την έκαμαν εμπόρευμα. Το πιο προσφιλές για κατανάλωση σ’ όλο τον κόσμο, των πτωχών και των αδικημένων, όλων εκείνων των ταπεινών που αποτελούν το ποίμνιο. Και όλοι εκείνοι αγόρασαν με προθυμία το Μέγα Συμβόλαιο των αριστοτεχνικά ενδεδυμένων φόβων, οι οποίοι ήταν οι δικοί τους φόβοι κι έγιναν και τα δεσμά της δουλείας τους· και υποτάχθηκαν εκούσια στη θέληση των πατριαρχών, πειθήνια πρόβατα στους λύκους, περιμένοντας να Το εξαργυρώσουν στον παράδεισο και ν’ απολαύσουν εκεί ό,τι στερήθηκαν στη ζωή.

Σήμερα,  ο πνευματικά ελεύθερος άνθρωπος δεν εξαπατάται· έχουν γίνει και καταγραφεί πολλά στην ιστορία. Η θρησκεία ήταν και συνεχίζει να είναι η πιο σκληρή έκφραση μισαλλοδοξίας και φανατισμού· έγινε όργανο εξανδραποδισμού των ανθρώπων,  αποτέλεσε την αιτία άπειρων δεινών για την ανθρωπότητα και συνεχώς εγκυμονεί νέα.

Ο στόχος πρέπει να είναι η ανάπτυξη της ηθικής μας συμπεριφοράς διά μέσου της πίστης στους νόμους και διά μέσου της παιδείας, σε τούτη τη ζωή, κι όχι να ζούμε πνευματικά ανελεύθεροι με κενές υποσχέσεις.

Υπάρχει δημιουργός Θεός; Ναι,  για κάποιους μπορεί να υπάρχει, δικαίωμά τους να πιστεύουν,  αρκεί ν’ αφήνουν τους άλλους ήσυχους. Μπορεί επίσης να υπήρξε κάποτε και τώρα να μην υπάρχει πλέον. Όχι, για τον Σπινόζα δεν υπάρχει, υπάρχει μόνο μια ουσία, η σύμμιξη ύλης και διάνοιας, η Φύση. Δικαίωμά μας να συμπαθούμε τον αιρετικό  «εβραίο», αλλά και εμείς πρέπει να αφήνομε τους άλλους ήσυχους.

Είτε υπάρχει είτε όχι, τα περί δικαίου και ηθικής είναι δικές μας υποθέσεις. Εμείς πρέπει να γίνομε αγαθοί και δίκαιοι, εμείς πρέπει να σώσομε τα παιδιά που πεθαίνουν από την πείνα. Εμείς πρέπει να γίνομε ειρηνοποιοί και να σταματήσομε τις σφαγές μεταξύ μας, κανείς άλλος Αόρατος μέχρι σήμερα δεν αναμίχθηκε στις ζωές μας.

Ουαί υμίν, Λάγνοι, ακόλαστοι κι αρρενομίκτες, όσοι λοιδορείτε τον αρχαίο Έρωτα, κάθε τίμια αγκαλιά κι αληθινή φιλία, όσοι τολμάτε να ομιλείτε περί του Θεού,  όσοι αγνοείτε παντελώς τον κόρφο Του, και όμως αποκαλείστε διάκονοί Του.

Ουαί υμίν, Ζηλόφθονοι, βασκαντικοί και πολύζηλοι, όσοι μοιάζετε απ’ έξω με διάστερο βιβλίο και στην καρδιά τελείως ανακόλουθοι, όσοι είστε απαίδευτοι και κενοί, κι όμως αφορίζετε κάθε πρωτότυπη σκέψη, και αναθεματίζετε τις πλατωνικές Ιδέες Του. 

Ουαί υμίν, Οκνηροί, σχολαστικοί και φυγόπονοι, όσοι σταυροκοπιέστε και λιβανίζετε τα πνεύματα, όσοι ανελλιπώς εκκλησιάζεστε, όσοι υμνείτε την υποταγή και τη δουλεία και παραμένετε ασυγκίνητοι και αγνοείτε παντελώς τον μόχθο της δημιουργίας Του.

Ουαί υμίν, Λαίμαργοι,  λιχνοβόροι και προγάστορες, όσοι είστε άμορφοι, άμουσοι κι ανέραστοι, όσοι υμνείτε υποκριτικά την ευλογία,  όσοι είστε συνεχώς αναίσθητοι κι ανάλγητοι, και αποστρέφετε τις κεφαλές από τους άστεγους και ταπεινούς φτωχούς Του.

Αλίμονο, Συνάνθρωποι, για τ’ όνομα του Θεού,  προσέξτε, όλοι μαζί μπορούμε· να ανεβούμε, λίγο πιο πάνω από Αυτόν, να γίνομε Θεάνθρωποι…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s